Jaką rolę odgrywa dobrze zaprojektowana architektura informacji

22 listopada 2020

Natalia Bienias

Head of Design
Natalia Bienias
Jaką rolę odgrywa dobrze zaprojektowana architektura informacji

Dobrze zaprojektowana architektura informacji wspiera proces wyszukiwania i nawigowania po treściach, co wpływa na szybkość i łatwość korzystania z produktu. Dzięki temu, użytkownicy mogą chętniej z niego korzystać.

Czym jest architektura informacji?

To struktura treści, którymi uzupełniamy stronę internetową lub aplikację mobilną. Architektura informacji nie dotyczy jedynie struktur w cyfrowej rzeczywistości. Weźmy na przykład zakupy w sklepie wielkopowierzchniowym, w którym wcześniej nie byliśmy – musimy kupić makaron.

Nasze poszukiwania możemy przeprowadzić na kilka sposobów, np. przechodząc przez wszystkie alejki. Możemy zadać pytanie obsłudze, pod warunkiem, że ktoś taki pojawi się w zasięgu wzroku (i zostanie rozpoznany jako pracownik obsługi). W dużych sklepach alejki oznaczone są często kategoriami produktów – możemy kierować się właśnie nimi (jeśli są czytelne i jednoznaczne, a także aktualne!). Możemy również kierować się intuicją i doświadczeniem. Na podstawie wcześniejszych wizyt w podobnych sklepach wykluczymy działy z zabawkami, mrożonkami lub świeżymi owocami i warzywami – to ograniczy nam zakres poszukiwań do kilku alejek. Wiemy też, w jakie opakowania makarony są zazwyczaj pakowane – spodziewamy się określonych gabarytów, barw i produktów z podobnej kategorii umieszczonych w pobliżu (np. kasze i ryże).

Wszystko, co nas otacza, przekazuje nam informację, a sposób, w jaki nasze otoczenie jest zaprojektowane pomaga naprowadzić nas na poszukiwane treści lub nam to utrudnia. Tak samo działa przestrzeń wirtualna.

Architektura informacji w wirtualnej przestrzeni

Myśląc o architekturze informacji w cyfrowych produktach, będziemy brali pod uwagę takie zagadnienia jak:

  • nawigacja (główna nawigacja, okruszki czy menu kontekstowe),
  • struktura treści i wzajemne zależności między jej elementami,
  • nazewnictwo elementów,
  • wyszukiwanie (sposoby szukania i wyświetlania szukanej treści).

Przytoczony przykład sklepu stacjonarnego można przełożyć na produkt wirtualny. Moglibyśmy przecież wszystkie treści ułożyć na jednej stronie. Zamiast tego dzielimy je na podstrony, dodajemy nawigację, oznaczamy tagami i kategoryzujemy. Logicznie łączymy je w mniejsze grupy, aby łatwiej było trafić do treści, które mogą zainteresować naszych odbiorców. Tym, w jakiej kolejności i w jakiej strukturze ułożymy treści, będziemy podpowiadać użytkownikom, czy zbliżają się do informacji, której poszukują.

I tu dochodzimy do najtrudniejszej części pracy nad architekturą informacji. Jak bowiem pogrupować i nazwać treści, by były intuicyjne i zrozumiałe dla użytkowników?

O czym pamiętać podczas projektowania architektury informacji?

W dobrym projekcie architektury informacji bierzemy pod uwagę kontekst, treści i użytkownika. Mam wrażenie, że najczęściej zapominamy właśnie o tym ostatnim.

To, do kogo kierujemy produkt może całkowicie zmienić sposób prezentacji treści, jej kategoryzacji oraz stosowanego nazewnictwa. Inaczej zostanie zaprojektowany serwis o dostępnych lekach kierowany głównie do farmaceutów-specjalistów, którzy mogą szukać specyfiku np. po konkretnych składnikach. Specjalistyczne słownictwo, takie jak Acetylcysteinum, Celecoxibum czy Acidum folicum nie będzie dla nich zaskakujące i bez problemu się w nim odnajdą.

Zupełnie innych treści poszuka zatroskany rodzic, któremu zależy po prostu na znalezieniu specyfiku na katar dziecka. W tym przypadku specjalistyczne słownictwo będzie niezrozumiałe i zniechęci do dalszej eksploracji.

Treści dla różnych typów użytkowników możemy łączyć, mając jednak na uwadze powyższy przykład. Co sprawi, że zadowolimy specjalistów i amatorów? Warto rozważyć dodatkowe kategorie i filtry, które będą dotyczyły praktycznych i zrozumiałych grup informacji. Dobrym przykładem są sklepy z elektroniką.

Specjaliści – znawcy zagadnień technologicznych – sprawnie poruszają się po filtrach technicznych – szukając komputera będą zwracali uwagę na procesor, kartę graficzną, pamięć i szereg innych zagadnień. Inni użytkownicy mogą szukać po prostu komputera “do oglądania filmów” lub “ultralekkiego”, by swobodnie pracować w podróży.

Przykładowe kategorie z RTV Euro AGD

Skąd mamy wiedzieć, jak mówić do użytkownika? Przede wszystkim warto zacząć od zadania sobie pytania, kto jest naszym użytkownikiem? Firmy, które prowadziły i prowadzą badania, być może znają odpowiedź na to pytanie. Te, które badania mają jeszcze przed sobą, mogą zdziwić się, jak wiele miejsc na optymalizację można znaleźć po prostu rozmawiając ze swoimi klientami.

Jak weryfikować architekturę informacji?

Wstępną weryfikację możemy przeprowadzić już na etapie analizy danych zastanych – mając do dyspozycji analizę ruchu w serwisie, możemy spróbować zidentyfikować potencjalne błędy. Jeśli nie zbieramy takich danych (warto je zbierać!), możemy przetestować projekt z użytkownikami. W zależności od etapu prac, testowanie możemy zacząć już na etapie tworzenia struktury i systemu nawigacji.

Na tym etapie dobrym narzędziem będzie sortowanie kart lub testowanie drzewa kategorii (ang. tree testing). Testowanie drzewa to sposób oceny architektury informacji poprzez poproszenie użytkowników o znalezienie elementów w przygotowanej wcześniej strukturze. Dodatkową zaletą jest fakt, że do przeprowadzenia takiego testu nie musimy przygotowywać prototypów ani projektów – możemy testować same treści. Co więcej, możemy przeprowadzić je w formie zdalnych, niemoderowanych testów, co ułatwi zebranie danych ilościowych. Z drugiej strony, taka forma testu nie daje nam pełnego kontekstu użycia i nie pozwala na dopytanie, dlaczego użytkownicy podążali wybraną ścieżką.

Wspomniane sortowanie kart pomoże uzupełnić informacje o brakujące “Dlaczego?”. To metoda, w której uczestnicy badania grupują nazwy zapisane na karteczkach według kryteriów, które mają dla nich sens. Możemy wykorzystać sortowanie zarówno w badaniach ilościowych, jak i jakościowych – zależnie od potrzeb. Pozwala ono ustrukturyzować wiedzę o badanej domenie i prowadzi do projektu architektury, która odpowie oczekiwaniom użytkowników. Sortowanie kart może przyjąć różne formy – oprócz podawania użytkownikom gotowych kategorii do posegregowania, możemy dać im możliwość utworzenia własnych. Możliwości jest dużo, w zależności od potrzeb, możemy dopasować technikę do informacji, które chcemy uzyskać.

Z kolei błędy w projekcie architektury mogą zostać wskazane przez użytkowników w trakcie testów użyteczności. Wykonując określone zadania, w treść których wpleciemy interesujące nas obszary (np. związane z nawigowaniem lub wyszukiwaniem), mogą przy okazji odnaleźć miejsca, które będą problematyczne dla większej grupy użytkowników.

Kilka słów na koniec

Nie zapominajmy, że nie tylko sama treść i jej struktura mają znaczenie. To, w jaki sposób zaprezentujemy treści, jak je wyeksponujemy, wpłynie na ich odbiór. Krój pisma, który wybierzemy, rozmiary jakie nadamy, czy barwy, które dodamy do projektu, będą wpływać na końcowy odbiór treści. I wspierać lub utrudniać nawigację. Dobry produkt to połączenie mądrze zaplanowanych treści i odpowiedniej wizualizacji.

Masz pytania?
skontaktuj się z nami